Życie uchodźców naznaczone jest trwałym ubóstwem i głęboką niepewnością. Wielu z nich zostało zmuszonych do opuszczenia swojej ojczyzny i rozpoczęcia nowego życia w ograniczonej przestrzeni obcego kraju. Choć niektórym udaje się stopniowo odbudować swoją sytuację, większość nadal zmaga się z poważnymi trudnościami. Taka rzeczywistość dotyka wielu mieszkańców osiedli dla uchodźców Maaji i Agojo w dystrykcie Adjumani, w północnej Ugandzie.
Nasza misja w tych osiedlach koncentruje się na odpowiadaniu na konkretne potrzeby uchodźców, uwzględniając zarówno ich codzienne wyzwania, jak i długofalowe perspektywy życia. Prowadzimy działalność duszpasterską, którą – tam, gdzie to możliwe – uzupełniamy wsparciem humanitarnym. W centrum naszego działania znajduje się człowiek oraz jego godność.
Dla wielu uchodźców wiara stanowi fundamentalne źródło nadziei i sensu. W relacji z Bogiem odnajdują odpowiedzi na najtrudniejsze pytania, a obecność tych, którzy starają się im towarzyszyć, nabiera szczególnego znaczenia. W kontekście licznych organizacji pomocowych nasze podejście wyróżnia się bliskością i zaangażowaniem – staramy się być obecni w ich codzienności i odpowiadać na ich potrzeby w sposób całościowy.
Towarzyszymy uchodźcom w ich drodze, wspierając ich w dążeniu do zachowania godności poprzez działania oparte na miłości, sprawiedliwości i pokoju. Pomimo ograniczania pomocy humanitarnej, które pogłębia trudności życia w osiedlach, dostrzegamy silne więzi solidarności, wzajemną troskę oraz gotowość do wspierania się nawzajem.
Nasza obecność obejmuje różne obszary życia: duszpasterstwo, edukację, działania na rzecz sprawiedliwości i pokoju, a także wsparcie psychologiczne i psychospołeczne. Regularnie odwiedzamy uchodźców w ich środowisku życia, uczestnicząc w codziennych zajęciach i po prostu będąc z nimi. Osobom starszym, które nie mogą uczestniczyć w liturgii, zanosimy Komunię Świętą. Wspólnie modlimy się w kaplicach w niedziele oraz podczas ważnych świąt, takich jak Boże Narodzenie i Wielkanoc.
Jesteśmy obecni również w najważniejszych momentach ich życia – podczas chrztów, ślubów i pogrzebów. Uczestnicząc w tych wydarzeniach, poznajemy ich kultury i języki, budując relacje oparte na wzajemnym zaufaniu. Nasza obecność to nie tylko działanie, lecz także współdzielenie codzienności – radości i trudów.
Istotnym elementem naszej pracy są programy szkoleniowe i działania wzmacniające samodzielność. Pomagają one uchodźcom odzyskać poczucie własnej wartości, odnaleźć sens życia i stopniowo odbudowywać swoją przyszłość. W miarę możliwości odpowiadamy na ich podstawowe potrzeby, pamiętając jednocześnie, że równie ważne są potrzeby emocjonalne i duchowe.
Obserwujemy konkretne owoce tej pracy. Kobiety, które wcześniej wycofały się z życia społecznego, zaczynają ponownie angażować się w życie wspólnoty, uczestnicząc w grupach modlitewnych i spotkaniach. Wzmacniamy współpracę między uchodźcami, lokalnymi liderami i wspólnotą Kościoła, tworząc przestrzeń do dzielenia się doświadczeniami i bycia wysłuchanym.
Nasze działania obejmują również reagowanie na sytuacje przemocy, konfliktów i zaniedbań we współpracy z liderami osiedli. W ten sposób staramy się chronić godność osób najbardziej narażonych oraz wspierać budowanie sprawiedliwego środowiska życia. Coraz większe zaangażowanie kobiet i młodzieży w inicjatywy społeczne jest wyraźnym znakiem pozytywnych przemian.
Szczególną uwagę poświęcamy zdrowiu psychicznemu uchodźców. Doświadczenia wojny, przymusowej migracji i utraty bliskich pozostawiają głębokie rany emocjonalne. Towarzysząc im, staramy się wspierać proces uzdrowienia – pomagając mierzyć się z traumą, lękiem, izolacją czy zespołem stresu pourazowego.
Nasza obecność, choć często prosta, staje się źródłem nadziei. Wspólne rozmowy, słuchanie, a czasem po prostu milczenie, budują relacje oparte na zaufaniu i empatii. Nawet gdy nie jesteśmy w stanie zapewnić materialnej pomocy, sama obecność okazuje się bezcenna.
Uchodźcy uczą nas wiele – szczególnie wiary, hojności i zaufania do Boga. Pomimo własnych ograniczeń często pragną dzielić się tym, co mają. Zdarza się, że przepraszają, iż nie mogą nas ugościć, mówiąc: „Odchodzicie głodni”. W tych gestach ujawnia się ich godność i człowieczeństwo, które trwają mimo trudnych warunków.
Cierpienie, którego doświadczają, bywa przytłaczające: brak żywności, ograniczony dostęp do edukacji i opieki zdrowotnej. A jednak wśród tych trudności powraca proste, pełne wiary przekonanie: „Rabuna fi” – „Bóg jest”. To świadectwo nadziei, które rodzi się nawet w najbardziej dramatycznych sytuacjach.
W obliczu takiego cierpienia często pojawia się poczucie bezradności. Uchodźcy uczą nas jednak innego spojrzenia – nie pytania „dlaczego?”, lecz „jak mogę odpowiedzieć?”. Naszą odpowiedzią jest obecność, wierność i gotowość towarzyszenia.
Codziennie odkrywamy, że to właśnie drobne gesty – wspólny posiłek, uważne słuchanie czy chwila ciszy – budują poczucie wspólnoty i przynależności. W tych prostych doświadczeniach rodzi się nadzieja.
Nasza wspólna droga nie jest jedynie walką o przetrwanie. To proces uzdrowienia, odbudowy i odnajdywania sensu – nawet pośród największych trudności.
Siostry Misjonarki NMP Królowej Afryki,
Wspólnota z Ukusijoni, Uganda
